Pistas pequenas

 

 

OBXECTO E AMBITO DE APLICACIÓN

Esta norma de proxecto enumera as condicións relativas a Planificación, Deseño e Condicións Técnicas de materiais, sistemas e instalacións concernentes ás instalacións deportivas ao aire libre denominadas Pistas Pequenas, aptas para a práctica dos seguintes deportes:

Baloncesto
Balonmán
Tenis
Padel
Hockey sobre patíns
Balonmán-Praia
Fútbol-Praia

Fútbol sala
Voleibol
Hockey Sala
Pelota-Frontón
Patinaxe artística
Voley-Praia

 

 

Así como a Educación Física escolar e todos aqueles deportes que poidan incorporarse se se consideran aptos para realizarse en Pistas Pequenas. A práctica deses deportes será tanto como deporte federativo de competición, de deporte recreativo para todos e/ou deporte escolar.

As Normas Regulamentarias de cada un destes deportes ou especialidades deportivas constitúen documento á parte da presente Norma de proxecto.

Quedan fóra do ámbito desta Norma de Proxecto, as instalacións a cuberto útiles para a práctica dalgún dos deportes citados, as cales se recollen nas Normas de Proxecto “Salgas e Pavillóns”.

 

TERMOS E DEFINICIÓNS

Para os efectos desta Norma empréganse os seguintes termos e definicións:

2.1 Espazos útiles ao deporte

Son todos aqueles que están compostos polas superficies estritas de competición de cada especialidade deportiva coas súas bandas exteriores de seguridade, espazos para bancos de xogadores e mesa de anotadores, así como pola altura libre necesaria.

2.2 Espazos auxiliares

Son todos os espazos complementarios á función deportiva, tales como:

- Espazos auxiliares aos deportistas (vestiarios, aseos, guardarropas, almacéns, enfermaría, circulacións, accesos , etc.)

- Espazos auxiliares para espectadores (bancadas, aseos, circulacións, accesos, etc.)

- Espazos auxiliares singulares (bar, salas de instalacións, espazos para medios de información, autoridades, etc.)

Cando as Pistas Pequenas estean incluídas nun mesmo Complexo Deportivo cunha Sala ou Pavillón, os seus espazos auxiliares proxectaranse formando núcleo común cos da devandita Sala.

Cando as Pistas Pequenas formen parte dun Complexo Deportivo no que estean incluídos Campos Grandes, os espazos auxiliares pódense agrupar e reducir se as necesidades previstas permíteo.

2.3 Área de influencia

É a zona demográfica á que dan servizo as Pistas Polideportivas, isto é aquela en a que residen os usuarios potenciais das devanditas instalacións.

CLASES DE PISTAS PEQUENAS

As Pistas Pequenas obxecto desta Norma, que permiten a práctica dalgún ou varios dos deportes citados no apartado anterior, clasifícanse nos seguintes tipos:

- Pistas Deportivas
- Pistas Polideportivas

3.1 Pistas deportivas

Son as clases de pistas pequenas previstas para un só tipo de deporte dos citados no punto 1, ben pola súa especificidade ou por necesidade deportiva. Están destinadas a ser utilizadas para o deporte escolar, o deporte – recreativo para todos e para o adestramento e competición do deporte federativo nos seus distintos niveis. Clasifícanse do modo seguinte:

- Pistas de Voleibol
- Pistas de Baloncesto
- Pistas de Tenis
- Pistas de Padel
- Pistas de Balonmán
- Pistas de Fútbol sala
- Pistas de Hockey sobre Patíns
- Pistas de Balonmán-Praia
- Pistas de Fútbol-praia
- Pistas de Voley-praia
- Frontóns

3.2 Pistas polideportivas

As Pistas Polideportivas son as clases de pistas útiles para o máximo número posible das especialidades deportivas compatibles citadas no apartado 1, a fin de alcanzar unha rendibilidade de uso maior. Están destinadas a ser utilizadas para a educación física, o deporte escolar, o deporte – recreativo para todos e o adestramento do deporte federativo de competición.

CONDICIÓNS DE PLANIFICACIÓN. NORMAS PREVIAS Ao DESEÑO

As Pistas Pequenas estarán integradas preferentemente en Complexos deportivos, recreativos, que permiten maiores posibilidades de control e mantemento, unha maior oferta de posibilidades de uso, así como unha menor necesidade de terreos e uns menores custos de construción ao poder centralizarse unha gran cantidade de espazos auxiliares.

O Programa das Pistas Pequenas deberá confeccionarse de acordo entre o Promotor, o autor do Proxecto e o futuro Director do Complexo, convenientemente asesorados por técnicos en educación física e deportes. O técnico autor do Proxecto deberá, no posible, estar especializado ou contar con experiencia en instalacións deportivas.

4.1 Criterios de localización e características dos terreos

Para a elección dos terreos teranse en conta os seguintes Criterios de Localización e Características dos mesmos:

1/ Situación interior ou próxima a zonas verdes públicas, para que o ambiente e a paisaxe sexan apropiados.

2/ Proximidade a centros docentes para lograr que a instalación sexa aberta ao deporte para todos e de competición a unhas horas e á Educación Física e ao deporte escolar noutras, buscando o seu máximo aproveitamento. O traxecto a pé desde os centros docentes non debe exceder de 10 minutos e debe ser seguro de maneira que se eviten riscos potenciais.

3/ Fácil acceso a pé e por estrada, así como proximidade ao transporte público. Se o Complexo destínase ao uso diario, debe ter proximidade aos aloxamentos dos futuros usuarios, consideraranse as distancias máximas seguintes:

- Dous Km para peóns, equivalentes a trinta minutos andando, máximo para o acceso a pé desde os puntos mais afastados da súa zona de influencia, tanto para o uso da poboación como do deporte de competición.
- Catro Km para acceso en transporte público e para ciclistas en zonas urbanas.
- Oito Km para acceso en transporte público e ciclistas en zonas rurais.

Distánciaa – tempo de acceso ás Pistas Pequenas situadas en Complexos de lecer semanal pode aumentarse ata 2h – 50km realizándose os desprazamentos en transporte público ou privado.

4/ Existencia de superficie para aparcadoiro proporcional á previsión de usuarios (deportistas e/ou espectadores) 1 praza/20 usuarios, cunha previsión de 25-30 m2 por praza, con reserva para o persoal da instalación, bicicletas, autobuses (1 praza/200 espectadores) e para persoas con mobilidade reducida 1 praza/200 usuarios (deportistas e espectadores) ou ben 1 praza/50 prazas ou fracción e como mínimo dúas, cunhas dimensións mínimas de 5,00m por 3,60m por praza.

5/ Boas condicións de salubridade, isto é, zonas fose do alcance dos fumes ou cheiros provenientes da industria, a súa polución atmosférica e de grandes vías de circulación. De acordo co Regulamento de Actividades Insalubres, molestas, nocivas e perigosas, separarase a parcela 2.000 m de zonas con perigo de explosións, radiacións, incendios ou combustibles próximos, gases, pos ou emanaciones tóxicas, etc. Evitaranse tamén os focos molestos produtores de ruído, pos, gases, cheiros, néboas e vibracións aínda que non prexudiquen a saúde humana, separando a parcela 500 m destas zonas.

6/ Posibilidade de boa orientación do eixo longitudinal das Pistas Polideportivas (Norte-Sur) de acordo coas Normas Regulamentarias, para que os raios solares non ceguen.

7/ Protección de ventos dominantes, mediante barreiras de árbores, accidentes do terreo ou edificación baixa, evitando os terreos excesivamente batidos polos ventos.

8/ Existencia de servizos (auga, luz e rede de sumidoiros) para as Pistas Polideportivas e os seus espazos auxiliares.

9/ Terreos preferentemente chairos que necesiten un mínimo movemento de terras equilibrando neles as superficies horizontais (superficies deportivas) coas ladeiras (espazos libres, verdes) En caso de pendentes aconséllanse ladeiras baixando cara ao Sur.

10/ Permeabilidade suficiente das capas superiores do terreo, fuxindo de superficies que se encharquen facilmente e que necesitarían por iso dunha custosa drenaxe.

11/ Estabilidade fronte ás augas de choiva ou crecidas dos ríos, fuxindo dos espazos onde converxen pendentes (vaguadas)

12/ Terreos cun grao de compactación suficiente, evitando os de desfeito ou echadizo que obrigan a realizar custosas obras de cimentación.

13/ Terreos con posibilidade de futuras ampliacións do Complexo deportivo - recreativo.

Haberá de terse en conta o vixente Regulamento de Espectáculos Públicos segundo o previsto no Capitulo II. Campos de deportes, en todo o que afecte previamente o deseño, nas Clases de Pistas Pequenas que dispoñan de instalacións para espectadores.

 

CONDICIÓNS DE PLANIFICACIÓN. CÁLCULO DE NECESIDADES

Previamente á redacción do Proxecto haberán de elixirse os tipos de Pistas Pequenas en relación coa área de influencia da devandita instalación deportiva – recreativa. As necesidades serán de tres tipos:

- Educación Física e deporte escolar
- Deporte recreativo para toda a poboación
- Deporte federativo de competición

Como criterio xeral do cálculo de necesidades tratarase de compaxinar os horarios para que o tres tipos de usuarios sexan compatibles nunha mesma Pista Pequena co fin de alcanzar a súa máxima rendibilidade, fóra das Pistas proxectadas especificamente para o deporte federativo de competición ou aqueloutras que pola súa singularidade só son útiles para determinado deporte ou grupo de deportes.

Sempre que o Complexo Deportivo – Recreativo poida estar centrado respecto da súa área de influencia, será preferible concentrar nel, o maior número posible de Pistas Pequenas que resulten do cálculo de necesidades.

Unha vez efectuado o Estudo de necesidades de Pistas Pequenas, que o consideraremos como un Plan Sectorial, será necesario unilo e coordinalo cos Plans procedentes doutros sectores (Normas de Proxecto de Piscinas, Campos Grandes e Atletismo, etc.) a fin de elaborar un Plan global de equipamento deportivo e tempo libre concretándoo a través de Complexos deportivo - recreativos.

5.1 Área de influencia

En primeiro lugar determinarase a área de Influencia ou Zona demográfica servida polas Pistas Pequenas, a súa delimitación pode basearse nas Unidades urbanísticas previstas no Regulamento de Plan da Lei do Chan, nos criterios do Plan vixente ou nos criterios de localización antes indicados.

5.2 Necesidades actuais e futuras

Todo o proceso de cálculo que aquí se desenvolve, aplicarase tanto ás necesidades actuais dunha determinada Área de influencia, como ás súas necesidades futuras nun determinado ano fixado como horizonte.

5.3 Necesidades escolares (SE)

Debe coñecerse o número de postos escolares da “Zona” implicada, así como a súa transformación en número de unidades ou clases escolares e considerar os mínimos legais establecidos en Educación primaria, Secundaria, Bacharelato e Formación Profesional: Pista Polideportiva de 44 m x 22 m (968 m2) (R.D. 1537/2003).

Enténdese por “Zona de exercicios de Pistas Pequenas” o espazo mínimo necesario para que unha clase escolar poida realizar Educación Física e/ou xogos de balón durante unha hora e de forma simultánea. Esta “Zona de exercicios” indicaranos a superficie dos espazos útiles ao deporte e deberá consistir en pistas polideportivas cunha superficie mínima de 968 m2 de acordo cos mínimos legais antes indicados.

As necesidades escolares calcúlanse da forma seguinte:

SE = C x Ou/5 x Hp/hu x Z ≥ 968

Sendo:
- SE, a superficie necesaria para a “Zona de exercicios” que non será inferior a 968 m2.
- C, o Coeficiente multiplicador segundo tipo climático (1 clima mediterráneo e subtropical; 0,9 clima atlántico; 0,8 clima continental)
- Ou, o número de unidades escolares.
- Hp, o número de horas semanais dedicadas á actividade física a cuberto de cada unidade escolar.
- hu, o número de horas diarias que se pode utilizar cada instalación para escolares.
- Z a superficie mínima de cada “Zona de exercicios” (968 m2)

O factor calcularase coordinando as necesidades escolares de Pistas Pequenas coas de Salas e Pavillóns, dado que se efectúan en ambos os mesmos tipos de actividades físicas.

Ademais consideraremos que se imparten polo menos dúas clases/semana de Educación Física/Psicomotricidade por unidade e que son 25 horas a totalidade de horas lectivas semanais e por tanto a dispoñibilidade semanal do espazo para esta actividade. Sen considerar as actividades deportivas extraescolares fose do horario escolar que incrementarán o valor de Hp.

5.4 Necesidades da poboación (SP)

As necesidades da poboación están dirixidas á práctica do deporte recreativo para todos. Calcularanse baseándose no coeficiente idóneo para a poboación da área de influencia expresada en nº de habitantes e obteranse os Espazos útiles ao deporte para todos en Pistas Pequenas en metros cadrados totais.

Devandito resultado poderá corrixirse segundo todos os condicionantes locais que poidan existir, tales como medios económicos superiores, microclima da área de influencia distinta ao da zona que o circunda, pirámide de poboación excesivamente separada da media nacional, poboación turística complementaria á residente en determinadas épocas do ano, etc.

NECESIDADES EN ESPAZOS ÚTILES Ao DEPORTE
EN PISTAS PEQUENAS SEGUNDO A POBOACIÓN (m2/hab)
Ámbito demográfico
en nº de habitantes

CLIMA

Continental Atlántico Mediterráneo
/ Subtropical
1.200 0,81 0,81 0,81
2.500 0,63 0,67 0,70
5.000 0,45 0,51 0,55
10.000 0,38 0,46 0,53
15.000 0,31 0,38 0,44
20.000 0,28 0,34 0,39
30.000 0,26 0,30 0,33
40.000 0,244 0,275 0,295
50.000 0,228 0,255 0,275
75.000 0,217 0,230 0,255
100.000 0,201 0,222 0,230
150.000 0,190 0,212 0,222
200.000 0,178 0,199 0,212

 

5.5 Necesidades do deporte de competición (SC)

 

As necesidades do deporte federativo de competición son dunha singularidade tal que resulta imposible traducilas nun estándar urbanístico de metros cadrados por habitante.

En cada especialidade deportiva ou grupo de especialidades afíns, estas necesidades están en relación co número de deportistas federados (fichas), o número de equipos (se existen) o número de clubs, o número de horas diarias que se pode utilizar cada instalación, o número de horas de adestramento e/ou competición e as clases de Pistas Pequenas consideradas regulamentarias para a competición do deporte fixado (Véxanse Normas Regulamentarias).

Ao ter que alcanzar as dimensións regulamentarias, nalgúns casos haberá de superarse o tamaño de Pista Pequena que nos veu dado polo Cálculo de necesidades escolares e demográficas.

Para o nivel de competición nacional ou internacional unicamente pode utilizarse a Pista Pequena ao aire libre para Tenis, Padel, Balonmán-praia, Fútbol-praia, Voley-praia e nalgúns casos para a Pelota. O resto de deportes deben competir obrigatoriamente a cuberto, para o que deben consultarse as Normas de Proxecto de “Salas e Pavillóns”.

Como consecuencia de todo o anterior obterase o cálculo dos Espazos útiles ao deporte de competición en Pistas Pequenas.

 

5.6 Necesidades totais

Tomarase como válido o máximo valor de superficie (S) do tres tipos de Espazos útiles ao deporte calculados (SE, SP, SC) xa que o tres grupos de usuarios nunca utilizarán simultaneamente cada zona de exercicios ou cada Pista Pequena, fóra das clases de pistas proxectadas especificamente para o deporte federativo de competición ou as que pola súa singularidade ou polo seu uso exclusivo, han de considerarse a parte e cuxa superficie en espazos útiles ao deporte é S´.

En consecuencia o resultado global deste cálculo de necesidades será: S + S´.

Coñecida dita superficie resulta inmediato traducila nos Tipos de Pistas Pequenas máis convenientes, para o que se debe consultar Condicións de Deseño de Pistas Pequenas.

É necesario realizar un detido inventario ou Censo das Pistas Pequenas existentes na área de influencia que nos ocupa, ou tomar coñecemento do mesmo no caso de que exista, para deducir do resultado obtido as necesidades xa satisfeitas.

A superficie S + S´ en espazos útiles ao deporte en Pistas Pequenas, concretada nunha serie de Pistas Pequenas xa elixidas, determinaranos en consecuencia a superficie A + A´ en Espazos Auxiliares.

CONDICIÓNS DE DESEÑO: TIPOLOGIA DE PISTAS PEQUENAS

As clases de Pistas Pequenas enumeradas no punto 3, desenvólvense nas Tipoloxías seguintes na que se definen as dimensións e superficies dos espazos útiles ao deporte e as superficies dos espazos auxiliares.

6.1 PISTAS DEPORTIVAS

Cada Tipo de Pista Deportiva desenvólvese coas dimensións que se indican no cadro a continuación.

 

6.1.1 Espazos útiles ao deporte

 

DIMENSIÓNS DE ESPAZOS ÚTILES Ao DEPORTE PISTAS DEPORTIVAS (PD)
TIPO DE PISTA DIMENSIÓNS
Campo de Xogo Bandas exteriores Totais Superficie
(m2)
Anchura
(m)
Lonxitude
(m)
Anchura
(m)
Lonxitude
(m)
Anchura
(m)
Lonxitude
(m)
Padel
(Véxase Norma R. PDL)
10 20 - - 10 20 200
Voleibol
(Véxase Norma R. VOL)
9 18 2x3 2x3 15 24 360
Voley-Praia
(Véxase Norma R. VOL-P)
8 16 (5-6)x2 (5-6)x2 18/20 26/28 468/560
Frontón curto
(Véxase Norma R. FRN)
10 30 1x4,5 - 14,5 30 435
Frontón curto
(Véxase Norma R. FRN)
10 36 1x4,5 - 14,5 36 522
Frontón longo
(Véxase Norma R. FRN)
10 54 1x4,5 - 14,5 54 783
Baloncesto
(Véxase Norma R. BLC)
15,10 28,10 2x2 2x2 19,10 32,10 613,11
Tenis
(Véxase Norma R. TEN)
10,97 23,77 2x3,05 2x5,50 17,07 34,77 593,52
Tenis(1)
(Véxase Norma R. TEN)
10,97 23,77 2x3,66 2x6,40 18,29 36,57 668,87
Tenis(2)
(Véxase Norma R. TEN)
10,97 23,77 2x4,57 2x8,23 20,11 40,23 809,03
Hockey s/ Patíns
(Véxanse Normas R. HCP e HCP-L)
20 40 - - 20 40 800
Hockey s/ Patíns(3) 30 60 - - 30 60 1800
Balonmán
(Véxase Norma R. BLM)
20 40 2x1 2x2 22 44 968
Balonmán-Praia
(Véxase Norma R. BLM-P)
12 27 3x2 3x2 18 33 594
Fútbol sala
(Vease Norma R. FTS)
20 40 2x1 2x2 22 44 968
Hockey Sala
(Vease Norma R. HCS)
22 44 - - 22 44 968
Fútbol-Praia
(Véxase Norma R. FT-P)
27,5 36,5 2x2 2x2 31,5 40,5 1275,75

(1)Campionatos Nacionais, Internacionais ITF, Copa Davis.

(2)Copa Davis (World Group) Copa Federación.

(3)Hockey s/patíns en liña Competicións Nacionais da Federación.

Para definir as características das pistas indicadas no cadro e o trazado dos campos de xogo deben consultarse as Normas Regulamentarias que se citan baixo cada tipo de pista.

6.1.2 Espazos auxiliares para os deportistas (EAD)

Os espazos útiles ao deporte das Pistas Deportivas estarán complementados con espazos auxiliares aos deportistas (EAD). Para Pistas Deportivas (PD) os espazos auxiliares están en función do número de pistas e do tipo de uso (escolar, recreativo, competición) pode estimarse unha previsión de 1 m2 por cada 10 m2 de Pista deportiva, en calquera caso disporanse un mínimo de dous vestiarios e pódense tomar como referencia os espazos auxiliares indicados para as Pistas Polideportivas, complementando no seu caso con vestiarios de equipo, sala de masaxe, sala de musculación, etc.

6.1.3 Espazos auxiliares aos espectadores (EAE)

As Pistas Deportivas para uso recreativo, de adestramento e escolar, proxéctanse sen espazos formais para espectadores.

Cando se proxectan Pistas Deportivas para Competición incluiranse os espazos auxiliares para os espectadores (EAE) necesarios, que complementan aos espazos útiles ao deporte da Pista Deportiva e cuxa denominación e superficie figura no cadro seguinte:

ESPAZOS AUXILIARES Aos ESPECTADORES (EAE) PISTAS PEQUENAS
TIPOS DE ESPAZOS Superficies útiles (m2)/Requisitos Regulamento de Espectáculos
Vías publicas de acceso Fachada/s a vías publicas e/ou espazos abertos aptos para circulación rodada. Ancho de vías públicas/espazos abertos: 1m/200 espectadores.
Puertas de acceso 1,20 m/400 espectadores; 1,80 m mín/porta entrada de vehículos independente das de peóns.
Control acceso - despachos de billetes 3
Circulacións horizontais (Galerías, corredores de circulación) Ancho mínimo 1,80 m/300 espectadores + 0,60m/250 espectadores máis ou fracción
Escaleiras pisos altos 1 escaleira/450 espectadores; ancho mínimo 1,80 m
Bancada Filas: Fondo 0,85 m (0,40 asento + 0,45 paso)
Ancho 0,50 m, Altura asinto 0,42 m
Pasos centrais ou intermedios: Ancho mínimo 1,20 m
Nº asentos entre pasos ≤ 18 (9m)
Nº de filas entre pasos ≤ 12
Saídas Bancada 1,20 m/200 espectadores ou fracción en nº proporcional ao seu aforamento; mediante escaleiras suaves ou ramplas
Aseos señores 1 urinarios/125 espectadores, 2 inodoros/500 espectadores, lavabos =1/2 Nº inodoros + urinarios
Aseos señoras 2 inodoros /500 espectadores lavabos =1/2 Nº inodoros
Bar – Cafetaría (1) 20
Cociña - Almacén (1) 10

(1) Opcional

6.1.4 Espazos auxiliares singulares (EAS)

Os espazos útiles ao deporte das Pistas Deportivas están complementados cos espazos auxiliares singulares (EAS) cuxa denominación e superficie figura no cadro seguinte.

ESPAZOS AUXILIARES SINGULARES (EAS) PISTAS PEQUENAS
TIPOS DE LOCAIS Superficie útil (m2)
Bancada autoridades 15
Sala de reunións (1) 20
Aseos autoridades 2 x 6
Oficina administración (1) 20
Aseos persoal 2 x 5
Almacén material de limpeza 5
Almacén para conservación e mantemento da pista 10
Cuarto de lixos 5
Sala de Instalacións (2) 10

(1) Opcional

(2) Espazo para produción de auga quente sanitaria, calefacción, etc.

6.2 PISTAS POLIDEPORTIVAS

Cada Tipo de Pista Polideportiva desenvólvese coas dimensións, superficies e marcaxe deportiva longitudinal e transversal que se indica no cadro seguinte:

6.2.1 Espazos útiles ao deporte

DIMENSIÓNS DE ESPAZOS ÚTILES Ao DEPORTE PISTAS POLIDEPORTIVAS (PP)
TIPO DE PISTA Dimensións (m) Superficie
(m2)
Marcaxe longitudinal Marcaxe
transversal
Anchura Lonxitude
PP1 19 32 608 BLC, VOL -
PP2 22 44 968 FTS, BLM, BLC, VOL -
PP3 24 44 1056 FTS, BLM, BLC, VOL 3 x VOL
PP4 32 44 1408 FTS, BLM 2 x BLC, 2 x VOL

Cada Tipo de Pista Polideportiva cuxas dimensións se definen no cadro anterior, atópanse esquematizadas en figúralas PP-1, PP-2, PP-3 e PP-4. Devanditos esquemas fixan unicamente os contornos ou perímetros dos campos dos distintos deportes practicables, debendo consultarse as Normas Regulamentarias correspondentes para completar o trazado dos campos e ter en conta o resto de características que nelas se conteñen.

6.2.2 Espazos auxiliares para os deportistas (EAD)

Os espazos útiles ao deporte das Pistas Polideportivas estarán complementados con espazos auxiliares aos deportistas (EAD).

En Pistas Polideportivas (PP) establécense os espazos cuxa denominación e superficie figura no cadro seguinte:

ESPAZOS AUXILIARES Aos DEPORTISTAS (EAD)
PISTAS POLIDEPORTIVAS (PP)
TIPOS DE LOCAIS Superficies útiles (m2)
Acceso 10
Control de acceso a vestiarios e pista 5
Almacén material de limpeza 3
Botiquín – Enfermaría 8
Vestiarios- Aseos colectivos deportistas 2 x 36
Guardarropas colectivos deportistas 2 x 2
Vestiarios – Aseos adestradores, árbitros 2 x 6
Aseos de pista / público 2 x 4
Sala de masaxe (1) 2 x 10
Área Control de dopaxe (2) 1 x 30
Almacén de material deportivo de pista 20

(1) Opcional

(2) Nas Instalacións onde se celebren competicións oficiais

6.2.3 Espazos auxiliares aos espectadores (EAE)

As Pistas Polideportivas proxéctanse sen espazos formais para espectadores.

6.2.4 Espazos auxiliares singulares (EAS)

Os espazos útiles ao deporte Pistas Polideportivas están complementados cos espazos auxiliares singulares (EAS) cuxa denominación e superficie figura no cadro seguinte:

ESPAZOS AUXILIARES SINGULARES (EAS)
PISTAS PEQUENAS
TIPOS DE LOCAIS Superficie útil (m2)
Almacén material de limpeza 5
Almacén para conservación e mantemento da pista 10
Cuarto de lixos 5
Sala de Instalacións (1) 10

(1) Espazo para produción de auga quente sanitaria, calefacción, etc.

CONDICIÓNS DE DESEÑO: CARACTERÍSTICAS E FUNCIONALIDADE DE PISTAS PEQUENAS

Os espazos útiles ao deporte e os espazos auxiliares das Pistas Pequenas cuxas definicións, dimensións e esquemas gráficos poden atoparse no punto 6 de Tipoloxía, virán definidos en cada Proxecto a partir dun conxunto de Capítulos e unidades de obra.

As unidades de obra do devandito Proxecto haberán de reunir unha serie de características e calidades para alcanzar un grao de funcionalidade deportiva adecuado, para o que o deseño das Pistas Pequenas terá en conta criterios de índole funcional, ambiental, construtivo, de seguridade, de mantemento, de xestión e económico. Os criterios compositivos e estéticos do deseño serán de libre decisión do proyectista sen menoscabo dos restantes criterios e dentro dos límites orzamentarios que se estableceron.

O proxecto coidará a integración na contorna, de forma que os movementos de terras necesarios non supoñan un impacto negativo, do mesmo xeito que as cores e texturas empregadas.

Os elementos construtivos e as instalacións serán duradeiros e o seu custo de conservación e mantemento será mínimo.

Estará resolta a accesibilidade de persoas con discapacidade desde o exterior, no acceso e nos percorridos horizontais ou verticais a vestiarios, aseos, pistas e espazos para espectadores, sen barreiras arquitectónicas e coa disposición das instalacións e axudas técnicas necesarias para obter un nivel adaptado de accesibilidade, conforme coa lexislación vixente de obrigado cumprimento que lle sexa de aplicación. Recoméndase o cumprimento das normas UNE de accesibilidade (UNE 41500IN Criterios xerais de deseño, UNE 41510 Accesibilidade no urbanismo, UNE 41520 Espazos de comunicación horizontal, UNE 41523 Espazos hixiénico-sanitarios).

Terase en conta no deseño un consumo enerxético eficiente e limitado, así como a utilización de enerxías renovables (solar, eólica, biomasa, hidráulica, xeotérmica, etc.) para o devandito consumo enerxético da Instalación deportiva (p. e.: instalación de colectores solares para acumulación de auga quente sanitaria, auga quente para calefacción por chan radiante en vestiarios, caldeiras de produción de auga quente e calefacción por biomasa, etc.)

Deberá considerarse un uso racional da auga reducindo o seu consumo mediante os medios e solucións técnicas necesarias.

Impedirase a emisión de materias contaminantes ao aire ou ás augas.

Contemplarase a separación de residuos, así como a reciclaxe dos mesmos.

Observarase o cumprimento das Normas obrigatorias relativas á Edificación e ás Instalacións e os seus correspondentes Regulamentos.

A continuación descríbense as características dos espazos das Pistas Pequenas:

7.1 Acceso / Control:

- O acceso de usuarios será único, seguindo o criterio de que os custos de control sexan mínimos, de forma que sexa atendido polo menor nº de persoal. No caso de que existan instalacións para espectadores as circulacións de deportistas e público deben estar ben estudadas para que non se interfiran. En Instalacións Deportivas onde se prevexa realizar competicións de alto nivel, débense considerar accesos específicos de público e accesos extras para deportistas, autoridades, prensa e TV, independentes do acceso principal.

- Preverase un acceso específico desde o exterior á pista, á sala de instalacións e ao almacén de material deportivo con espazo suficiente para o paso de vehículos e maquinaria para actuacións de conservación e mantemento.

- O control do acceso será único para deportistas e espectadores se existen, desde o control dominarase visualmente a entrada á/s pista/s e aos espazos auxiliares. Nel disporanse os cadros de mando e control de iluminación, seguridade, etc.

- Nas Instalacións con espazos para espectadores separaranse con claridade desde o acceso os espazos para espectadores dos espazos para deportistas, estes últimos non deben ser accesibles para os espectadores.

- Será accesible a persoas con mobilidade reducida, desde o exterior, no acceso e nos percorridos a vestiarios, aseos e pista/s, debendo existir, polo menos, un itinerario accesible a todos os espazos de uso público, suprimindo chanzos e dispondo ramplas de pendente recomendada de 6% e máxima 8% para salvar diferenzas de cota. Disporanse as
instalacións e axudas técnicas necesarias para obter un nivel adaptado de accesibilidade, conforme coa lexislación vixente de obrigado cumprimento que lle sexa de aplicación.

7.2 Espazos Deportivos (Pistas Deportivas e Polideportivas):

- A orientación das Pistas será tal que o eixo longitudinal das mesmas sexa N-S admitíndose unha variación comprendida entre N-NE e N-NON.
- O pavimento deportivo das Pistas Deportivas será conforme indícase nas Normas Regulamentarias correspondentes para cada tipo de Pista.
- O pavimento deportivo das Pistas Polideportivas será algún dos tipos que se indican:

TIPOS DE PAVIMENTOS PISTAS POLIDEPORTIVAS
Pavimento Composición Tipo
Formigón Puído Soleira de formigón de espesor 15 cm, sobre base de grava, con acabado pulido e árido siliceo.
Xuntas de retracción e dilatación seladas con material elástico
Ríxido /
Impermeable
Formigón Poroso Capa de formigón poroso sobre base de grava e soleira de formigón con pendentes e canaletas para evacuación de auga. Xuntas seladas con material elástico Ríxido /
permeable
Resinas sintéticas Capa de resinas sintéticas con gránulos de caucho e cargas minerais sobre aglomerado asfáltico e base de zahorras compactadas de 15 cm ou sobre soleira de formigón de espesor 15 cm. Semirrígido /
Impermeable
Sintético Pavimento sintético (prefabricado ou “in situ”) sobre aglomerado asfáltico (dúas capas 40 - 25 mm) e base de zahorras compactadas de 15 cm. Elástico /
Permeable ou
Impermeable

 

O pavimento deportivo terá unha planeidad tal que non existan diferenzas de nivel maiores a 3 mm medidos con regra de 3 m (1/1000).

Os pavimentos non permeables terán pendentes de evacuación de auga transversais máximas de 1%, mínimas de 0,5% e lonxitude máxima de 40 m.

No perímetro da pista disporanse canaletas de desaugadoiro para a recollida de augas de choiva ou rega.

A cor do pavimento deportivo será claro, estable á acción da luz, uniforme, sen brillo e de fácil mantemento.

As ancoraxes do equipamento deportivo estarán encaixados sen sobresaír do pavimento e as súas tapas estarán enrasadas co mesmo e con peche inmóbil ante as accións do xogo.

Evitarase a ascensión de humidade por capilaridad a través da base en contacto co terreo.

Baixo a base do pavimento deportivo non debe pasar ningún tipo de instalación (saneamento, fontanaría, electricidade, etc.) para evitar danos na pista en caso de avaría.

Os pavimentos sintéticos cumprirán os seguintes requisitos correspondentes aos pavimentos multiuso de exterior sintéticos segundo UNE 41958 IN “Pavimentos deportivos”:

REQUISITOS PAVIMENTOS MULTIUSO DE EXTERIOR SINTÉTICOS
Absorción impactos (Redución de forza) RF≥20%
Deformación StV≤3mm
Fricción 0,4≤µ≤0,8
Planeidad Diferenzas de nivel inferiores a 3 mm medidos con regra de 3 m (1/1000)
Bote de balón (baloncesto) ≥90% (respecto da altura de bote en chan ríxido)
Resistencia a impactos Sen fisuras, gretas ou deformacións maiores de 0,5 mm para impactos de 8 Nm
Resistencia a pegada Sen fisuras, gretas ou deformacións maiores de 1 mm ás 24 h. de realizar o ensaio
Cargas rodantes Sen fisuras, gretas ou deformacións maiores de 0,5 mm para cargas de 1000 N
Resistencia a abrasión Máxima perdida de peso: 3 g / 1000 revolucións
Pendentes de evacuación Transversal 1% máximo
Lonxitude máxima 40 m
Espesores Verificación do espesor/é das capas, ofrecidos polo fabricante ou instalador, de acordo coa norma UNE EN 1969
Resistencia tracción ≥ 400 kPa, Alongamento de rotura ≥ 40%
Drenaxe Pavimentos porosos, I>50 mm/h

- Disporase un cerramento perimetral das pistas, ademais do cerramento de parcela, para impedir a perdida de balóns ou pelotas. As dimensións e características do cerramento das Pistas Deportivas será conforme indícase nas Normas Regulamentarias correspondentes para cada tipo de Pista. Nas Pistas Polideportivas ou cando non se indique nas Pistas Deportivas, será rede de fibras sintéticas ou malla metálica protexido da corrosión mediante galvanizado, de 3 m de altura mínima nos fondos e de 2 m de altura mínima nos laterais, nos laterais poderá ser valo perimetral de 1m, se non hai interferencia con outras pistas, non está próximo ao límite de parcela e se se pretende un aspecto máis diáfano da instalación deportiva. Non se colocará este cerramento cando sexa incompatible cunha instalación para espectadores.

- Ao redor das Pistas, ao exterior do seu cerramento perimetral existirá unha banda perimetral de polo menos 1 m onde se colocarán os báculos de iluminación e canaletas de drenaxe.

- As Pistas Deportivas e as Pistas Polideportivas terán iluminación artificial, uniforme e non cegará a visión dos deportistas nin dos espectadores no seu caso. Cumprirá a norma UNE-EN 12193 “Iluminación de instalacións deportivas” alcanzando nas Pistas Deportivas os niveis de iluminación conforme se indica nas Normas Regulamentarias correspondentes para cada tipo de Pista e nas Pistas Polideportivas os valores seguintes segundo o seu uso:

ILUMINACIÓN PISTAS POLIDEPORTIVAS (PP)
NIVEL DE COMPETICIÓN
(medido a 1,00 m sobre a zona de xogo)
Iluminancia horizontal
E med
(lux)
Uniformidade
E min/E med
Competicións Locais 200 0,6
Adestramento, uso recreativo 100 0,5

Estes niveis de iluminación poden ser maiores cando o tipo de deporte ou de competición requírao, para o que se pode consultar a norma NIDE correspondente. Cando a pista se divida en pistas transversais a iluminación poderase independizar para cada unha, alcanzando os niveis indicados.

As luminarias colocaranse sobre báculos situados ao exterior do perímetro da pista e das súas bandas de seguridade, a altura mínima de montaxe será de 6 m para pistas de anchura non superior a 10 m e nivel recreativo; para pistas de anchura non superior a 24 m e nivel de competición local, a altura mínima de montaxe será de 9 m, para pistas de anchura maior de 24 m ou para deportes que necesiten destacar con claridade a pelota no espazo por encima da pista (p.e.: tenis frontón) e evitar deslumbramientos e nivel de competición local a altura mínima de montaxe será de 12 m, para pistas ou combinacións de pistas de anchura maior de 30 m a altura de montaxe será de 16 m. No entanto se hai instalacións para espectadores e preténdese afastar os báculos salvando a bancada, terán unha altura maior segundo a distancia á pista. Os báculos disporán de toma de terra.

Para conseguir un bo rendemento de cor (Ra >70) as lámpadas serán de vapor de mercurio alta presión con halogenuros metálicos.

Para retransmisións de TV cor e gravación de películas requírese un nivel de iluminancia vertical de polo menos 800 lux, non obstante este valor pode aumentar coa distancia da cámara ao obxecto. É recomendable que se dispoña un sistema temporizado automático e regulable de aceso e apagado.

 

7.3 Equipamento deportivo:

- O equipamento deportivo fixo ou móbil será o necesario para o uso previsto.

- Debe ser estable e seguro de forma que non produza riscos de accidentes nos deportistas e usuarios, para o que deberá cumprir os requisitos das Normas europeas nesta materia, as cales se relacionan a continuación:

Equipamento de campos de xogo
UNE-EN 748:2004 Portarías de fútbol. Requisitos e métodos de ensaio mesmo seguridade
UNE-EN 749:2004 Portarías de balonmán. Requisitos e métodos de ensaio mesmo seguridade
UNE-EN 750:2004 Portarías de hockey. Requisitos e métodos de ensaio mesmo seguridade
UNE-EN 1270:2004 Equipos de baloncesto. Requisitos e métodos de ensaio mesmo seguridade
UNE-EN 1271:2004 Equipos de balonvolea. Requisitos funcionais e de seguridade, métodos de ensaio
UNE-EN 1509: 2004 Equipos de badminton. Requisitos funcionais e de seguridade, métodos de ensaio
UNE-EN 1510:2004 Equipos de tenis. Requisitos funcionais e de seguridade, métodos de ensaio

 

- Os equipamentos que requiran ancoraxes para garantir a súa estabilidade ao envorco, en ningún caso deixaranse libres da ancoraxe.

- Os equipamentos tales como portarías de fútbol, fútbol-salga, balonmán, hockey, canastras de baloncesto, etc. que non garantan a súa estabilidade ao envorco deben ancorarse ao chan de forma permanente. Vease figura PP-5 “Soportes fixos a chan dos taboleiros de baloncesto”.

- Os contrapesos ou sistemas antivuelco dos equipamentos deportivos móbiles que pola súa acción fagan que o equipamento deportivo cumpra os requisitos de estabilidade, han de ser fixos e solidarios co equipamento deportivo ou estarán montados de forma que en ningún caso, poidan retirarse por accións do usuario. Vease figura PP-6 “Soportes móbiles auto estables dos taboleiros de baloncesto”.

- Os elementos metálicos do equipamento deportivo serán inoxidables ou estarán protexidos da corrosión

- De igual maneira que para o resto de instalacións, realizaranse as inspeccións ou revisións periódicas, como mínimo unha vez ao ano, así como as operacións de mantemento necesarias, para que os equipamentos deportivos mantéñanse en perfecto estado de uso e cumprindo os requisitos de seguridade establecidos. As operacións de inspección e de mantemento dos equipamentos deportivos realizaranse por persoal con preparación e medios suficientes para este fin seguindo as instrucións que facilitase o fabricante do equipamento deportivo.

7.4 Vestiarios - aseos:

- O nº mínimo de vestiarios colectivos será de 2, previstos para un mínimo de 24 usuarios cada un. Disporase dunha superficie mínima de 1,5 m2/usuario por vestiario. Se é necesario disporanse vestiarios de equipo. Os vestiarios de árbitros, profesores e técnicos serán dous como mínimo, un para cada sexo. As características de deseño e funcionalidade dos vestiarios e aseos poden consultarse na Norma NIDE de Proxecto Salgas e Pavillóns.

7.5 Botiquín / Enfermaría:

- As características de deseño e funcionalidade do botiquín / enfermaría poden consultarse na Norma NIDE de Proxecto Salgas e Pavillóns.

7.6 Almacén de material deportivo:

- O almacén de material deportivo estará próximo á pista deportiva á que sirva e ao mesmo nivel. Terá un ancho mínimo de 4 m e altura mínima de 2,20 m. Disporá de porta de dimensións libres mínimas 2,10m de alto por 2,40 m de ancho e contará cun fácil acceso pavimentado desde o exterior e desde o almacén ata a pista. O almacén de material deportivo terá andeis, armarios e ganchos para colgar o material deportivo.

- As restantes características de deseño e funcionalidade dos almacéns poden consultarse na Norma NIDE de Proxecto Salgas e Pavillóns.

7.7 Salas de instalacións:

- Estes espazos destínanse aos equipos de produción e almacenamento de auga quente sanitaria, de calefacción, climatización, ventilación, grupo electrógeno, etc.

- As súas dimensións mínimas e requisitos veñen regulados pola normativa técnica específica de cada instalación. Para unha mellor funcionalidade é recomendable que teña accesos directos desde o exterior.

7.8 Espazos para espectadores:

- Os espazos destinados aos espectadores, vestíbulos, control de accesos, circulacións (corredores e escaleiras) bancadas, aseos, bar, cafetaría, etc. cumprirán os requisitos da lexislación vixente e en especial a de Espectáculos Públicos e Incendios.

- As bancadas disporán dunha perfecta visibilidade do espazo deportivo, fácil acceso e circulación, así como evacuación rápida e segura en tempos mínimos. Recoméndase o cumprimento da norma europea EN 13200- 1:2003 “Criterios de deseño para a área de visión dos espectadores”.

- A perfecta visibilidade da bancada require que as liñas de visión desde os ollos dos espectadores ata calquera punto da pista non teñan obstrución algunha, xa sexa por outros espectadores ou por elementos construtivos como varandas, bancadas superiores, etc. A distancia máxima de visión depende dá a velocidade da actividade deportiva e do
tamaño do obxecto, os valores recomendados de distancia horizontal de visión en instalacións exteriores estarán entre 70 m (velocidade rápida e tamaño pequeno) e 190 m (velocidade lenta e tamaño grande). Véxanse as normas antes citadas.

- Para asegurar unha rápida evacuación, a anchura mínima das saídas da bancada será de 1,20 m. O ancho total das saídas será múltiplo de 1,20 m e será tal que todos os espectadores poidan alcanzar un lugar seguro nun tempo máximo de 8 minutos para instalacións ao exterior, considerando que con esa anchura de 1,20 m, poden saír razoablemente por unha superficie horizontal 100 persoas / min. e en superficie graduada 79 persoas / min. A máxima distancia de percorrido para alcanzar unha saída
será de 60 m para instalacións ao exterior.

- Non son admisibles as prazas de espectadores de pé.

- O fondo das filas terá 0,85 m dedicando 0,40 m ao asento e 0,45 m ao paso. O ancho dispoñible para cada asento será de 0,50 m

- Os asentos deben estar numerados de forma visible e poden consistir nos chanzos da propia bancada, bancos corridos ou asentos individuais. Os chanzos só son admisibles en instalacións de aforamento inferior a 250 espectadores e neles diferenciarase por tratamento e relevo a zona de asento da de paso.

- A altura do plano do asento respecto do plano de apoio dos pés estará entre 0,40m e 0,45m; é recomendable que sexa de 0,42m

- Cando se dispoñan asentos individuais a altura do respaldo será polo menos 0,30 m

- Para aumentar o nº de espectadores e ter maior funcionalidade deportiva pódense dispor bancadas telescópicos.

- A pista polideportiva debe quedar de forma non accesible para os espectadores mediante varandas, diferenzas de nivel ou outros elementos que non impidan a visibilidade.

- A bancada debe dispor dunha zona accesible e apta para espectadores en cadeira de rodas, reservándose 1praza / 200 espectadores e como mínimo dous. A dimensión de cada praza será de 1m de ancho por 1,25m de fondo e estarán sinaladas co símbolo de accesibilidade. Próximo a esta zona da bancada disporanse aseos adaptados para espectadores en cadeira de rodas. Para chegar ata esa zona da bancada, ao aseo adaptado, ás zonas de vestíbulo, bar ou cafetaría existirá un itinerario accesible, salvando as
diferenzas de nivel, se existen, mediante ramplas de pendente máxima 8% e recomendada 6%, ascensores ou elevadores e cun percorrido non maior de tres veces o itinerario xeral.

- En grandes instalacións disporase no centro da tribuna principal a bancada de autoridades, separado do público e que terá entrada independente das de público así como unha zona de recepción e estancia. É conveniente que dispoña dun fácil acceso desde a pista para entrega de trofeos.

7.9 Sinalización:

- Disporanse sinalizacións claras (carteis ou pictogramas) de todos os espazos de deportistas e de público, así como dos camiños a eses espazos, en posicións facilmente visibles.

- No acceso disporase un panel informativo dos espazos da instalación deportiva cun plano esquemático.

- Pódese utilizar un criterio de cores para diferenciar facilmente os distintos espazos.

- Para persoas cegas os itinerarios marcaranse con diferente textura no pavimento e para persoas con visión reducida mediante cores vivas que contrasten. Haberá unha sinalización específica para invidentes mediante inscricións en Braille ou con texturas diferentes. Os inicios e finais de escaleiras diferenciaranse mediante unha franxa de pavimento de cor e textura diferente e contrastado co pavimento circundante.

7.10 Marcadores:

- Disporanse marcadores que permitan mostrar os resultados das probas e demais información dirixida tanto a deportistas como a espectadores. O tipo de marcador poderá ser manual para competicións de nivel local e rexional. Será electrónico para competicións nacionais ou internacionais, é conveniente tamén dispor dun sistema central de marcadores capaz de indicar eventos, competidores e resultados. O tamaño do marcador debe ser adecuado á máxima distancia desde onde se pretende ver.

BIBLIOGRAFIA BÁSICA

- Regulamentos de Federacións Deportivas
- Normas UNE-EN Pavimentos e Equipamentos Deportivos
- Normas UNE-EN de Iluminación de instalacións deportivas
- Normas UNE-EN Instalacións para espectadores en espazos deportivos.
- Normas UNE Accesibilidade